MAGDALENA ABAKANOWICZ

ARBOR ZNACZY DRZEWO

GALERIA SZTUKI KATARZYNY NAPIÓRKOWSKIEJ

MAGDALENA ABAKANOWICZ
Arbor znaczy drzewa
GALERIA SZTUKI KATARZYNY NAPIÓRKOWSKIEJ
RYNEK STAREGO MIASTA 19/21/21A, WARSZAWA

„Sztuka nie rozwiąże problemów, ale zmusi nas do ich uświadomienia. Zwraca naszą uwagę na to, co w nas najbardziej ludzkie i najbardziej kruche – na naszą więź z naturą”.
— Magdalena Abakanowicz

Arbor (łac.) – oznacza drzewo.

W 1990 roku, za prezydentury François Mitterranda, rozpisano międzynarodowy konkurs na rozbudowę Wielkiej Osi Paryża (Grande Axe) – monumentalnej linii biegnącej od Luwru aż do nowoczesnej dzielnicy La Défense.
Wśród czterech zwycięskich projektów znalazła się wizjonerska koncepcja Magdaleny Abakanowicz pt. Bois de Nanterre. Artystka zaproponowała wzniesienie 12 budynków o wysokości sięgającej 80 metrów, których forma bezpośrednio nawiązywała do kształtów drzew. Zgodnie z koncepcją, obiekty miały być w całości pokryte wiszącymi ogrodami i funkcjonować jako samowystarczalne energetycznie jednostki, tworząc w centrum metropolii prawdziwy miejski las.
Arbor (z łac.) oznacza drzewo.
Architektura arborealna wyprzedzała swój czas.
Proponowała piękno zaczerpnięte z natury.
Proponowała mądrość drzew.
Proponowała przywrócenie związków człowieka z przyrodą.
Dawała wyprzedzającą odpowiedź na dzisiejszy kryzys klimatyczny.
Choć projekt pozostał w sferze pięknej utopii, na zawsze zmienił perspektywy myślenia o architekturze. Dziś, w dobie poszukiwania zrównoważonych rozwiązań miejskich – takich jak chociażby realizowane obecnie w Paryżu mikro-lasy mające na celu wspieranie bioróżnorodności – idee polskiej rzeźbiarki powracają ze zdwojoną siłą jako niezwykle trafna, prorocza odpowiedź na wyzwania współczesności.
Magdalena Abakanowicz

Magdalena Abakanowicz (1930–2017) – jedna z najwybitniejszych i najbardziej docenianych na świecie polskich artystek współczesnych, rzeźbiarka, wizjonerka i twórczyni monumentalnych instalacji przestrzennych.

Studiowała na akademiach sztuk pięknych w Warszawie i w Sopocie. Międzynarodowy rozgłos przyniósł jej udział w Biennale w São Paulo w 1965 roku, gdzie otrzymała Grand Prix za innowacyjne, przestrzenne tkaniny-rzeźby, które od jej nazwiska zyskały miano „abakanów”. Artystka całkowicie zrewolucjonizowała tradycyjne podejście do tkaniny artystycznej, uwalniając ją od płaskiej ściany i nadając jej trójwymiarową, niezależną formę rzeźbiarską.

W kolejnych dekadach swojej twórczości Abakanowicz sięgała po nowe materiały: drewno, brąz, żeliwo, stal oraz żywicę. W centrum jej zainteresowań zawsze znajdował się człowiek, jego kondycja, anonimowość w tłumie, a także głęboka relacja ze światem natury i strukturami organicznymi. Jest autorką słynnych wielofigurowych kompozycji (np. cykle Tłumy, Plecy) oraz monumentalnych realizacji plenerowych rozsianych po całym świecie, w tym instalacji Katarsis we Włoszech, do której stworzyła ponad 30 wielkich figur z brązu przypominających drzewa.

Jej unikalne myślenie o przestrzeni wykraczało jednak poza rzeźbę, przenikając w sferę odważnej urbanistyki. Najdobitniejszym tego wyrazem jest „Architektura arborealna” – koncepcja zapoczątkowana m.in. wielkim, zwycięskim projektem Bois de Nanterre (1990) dla Paryża. Abakanowicz zaproponowała w nim wzniesienie potężnych, porośniętych roślinnością budynków-drzew, tworzących zrównoważone, samowystarczalne energetycznie miasta-lasy. Artystka wyprzedziła w ten sposób o dekady współczesne postulaty ekologiczne, stając się prekursorką zielonej urbanistyki wpisującej się dziś w idee Nowego Europejskiego Bauhausu.

Prace Magdaleny Abakanowicz znajdują się dziś w najważniejszych światowych kolekcjach sztuki współczesnej, w tym m.in. w Museum of Modern Art (MoMA) i Metropolitan Museum of Art w Nowym Jorku, Centre Pompidou w Paryżu oraz Tate Modern w Londynie. Przez lata prowadziła działalność dydaktyczną, otrzymując liczne tytuły doktora honoris causa wiodących uczelni, takich jak Royal College of Art w Londynie czy School of the Art Institute w Chicago. Uczelnia artystyczna w Poznaniu, z którą była przez lata związana, nosi dziś jej imię (Uniwersytet Artystyczny im. Magdaleny Abakanowicz).

Wystawa zorganizowana we współpracy z Fundacją Marty Magdaleny Abakanowicz i Jana Kosmowskiego.
Wystawa, prezentowana wcześniej przez Galerię Sztuki Katarzyny Napiórkowskiej w Brukseli, została oficjalnie włączona do programu Festiwalu New European Bauhaus 2026 w Brukseli oraz do programu Urodzin Starówki w Warszawie.

fot. archiwum Fundacji Marty Magdaleny Abakanowicz Kosmowskiej i Jana Kosmowskiego

MAGDALENA ABAKANOWICZ
Arbor znaczy drzewa
GALERIA SZTUKI KATARZYNY NAPIÓRKOWSKIEJ
RYNEK STAREGO MIASTA 19/21/21A, WARSZAWA

„Sztuka nie rozwiąże problemów, ale zmusi nas do ich uświadomienia. Zwraca naszą uwagę na to, co w nas najbardziej ludzkie i najbardziej kruche – na naszą więź z naturą”.
— Magdalena Abakanowicz

Arbor (łac.) – oznacza drzewo.

W 1990 roku, za prezydentury François Mitterranda, rozpisano międzynarodowy konkurs na rozbudowę Wielkiej Osi Paryża (Grande Axe) – monumentalnej linii biegnącej od Luwru aż do nowoczesnej dzielnicy La Défense.
Wśród czterech zwycięskich projektów znalazła się wizjonerska koncepcja Magdaleny Abakanowicz pt. Bois de Nanterre. Artystka zaproponowała wzniesienie 12 budynków o wysokości sięgającej 80 metrów, których forma bezpośrednio nawiązywała do kształtów drzew. Zgodnie z koncepcją, obiekty miały być w całości pokryte wiszącymi ogrodami i funkcjonować jako samowystarczalne energetycznie jednostki, tworząc w centrum metropolii prawdziwy miejski las.
Arbor (z łac.) oznacza drzewo.
Architektura arborealna wyprzedzała swój czas.
Proponowała piękno zaczerpnięte z natury.
Proponowała mądrość drzew.
Proponowała przywrócenie związków człowieka z przyrodą.
Dawała wyprzedzającą odpowiedź na dzisiejszy kryzys klimatyczny.
Choć projekt pozostał w sferze pięknej utopii, na zawsze zmienił perspektywy myślenia o architekturze. Dziś, w dobie poszukiwania zrównoważonych rozwiązań miejskich – takich jak chociażby realizowane obecnie w Paryżu mikro-lasy mające na celu wspieranie bioróżnorodności – idee polskiej rzeźbiarki powracają ze zdwojoną siłą jako niezwykle trafna, prorocza odpowiedź na wyzwania współczesności.
Magdalena Abakanowicz

Magdalena Abakanowicz (1930–2017) – jedna z najwybitniejszych i najbardziej docenianych na świecie polskich artystek współczesnych, rzeźbiarka, wizjonerka i twórczyni monumentalnych instalacji przestrzennych.

Studiowała na akademiach sztuk pięknych w Warszawie i w Sopocie. Międzynarodowy rozgłos przyniósł jej udział w Biennale w São Paulo w 1965 roku, gdzie otrzymała Grand Prix za innowacyjne, przestrzenne tkaniny-rzeźby, które od jej nazwiska zyskały miano „abakanów”. Artystka całkowicie zrewolucjonizowała tradycyjne podejście do tkaniny artystycznej, uwalniając ją od płaskiej ściany i nadając jej trójwymiarową, niezależną formę rzeźbiarską.

W kolejnych dekadach swojej twórczości Abakanowicz sięgała po nowe materiały: drewno, brąz, żeliwo, stal oraz żywicę. W centrum jej zainteresowań zawsze znajdował się człowiek, jego kondycja, anonimowość w tłumie, a także głęboka relacja ze światem natury i strukturami organicznymi. Jest autorką słynnych wielofigurowych kompozycji (np. cykle Tłumy, Plecy) oraz monumentalnych realizacji plenerowych rozsianych po całym świecie, w tym instalacji Katarsis we Włoszech, do której stworzyła ponad 30 wielkich figur z brązu przypominających drzewa.

Jej unikalne myślenie o przestrzeni wykraczało jednak poza rzeźbę, przenikając w sferę odważnej urbanistyki. Najdobitniejszym tego wyrazem jest „Architektura arborealna” – koncepcja zapoczątkowana m.in. wielkim, zwycięskim projektem Bois de Nanterre (1990) dla Paryża. Abakanowicz zaproponowała w nim wzniesienie potężnych, porośniętych roślinnością budynków-drzew, tworzących zrównoważone, samowystarczalne energetycznie miasta-lasy. Artystka wyprzedziła w ten sposób o dekady współczesne postulaty ekologiczne, stając się prekursorką zielonej urbanistyki wpisującej się dziś w idee Nowego Europejskiego Bauhausu.

Prace Magdaleny Abakanowicz znajdują się dziś w najważniejszych światowych kolekcjach sztuki współczesnej, w tym m.in. w Museum of Modern Art (MoMA) i Metropolitan Museum of Art w Nowym Jorku, Centre Pompidou w Paryżu oraz Tate Modern w Londynie. Przez lata prowadziła działalność dydaktyczną, otrzymując liczne tytuły doktora honoris causa wiodących uczelni, takich jak Royal College of Art w Londynie czy School of the Art Institute w Chicago. Uczelnia artystyczna w Poznaniu, z którą była przez lata związana, nosi dziś jej imię (Uniwersytet Artystyczny im. Magdaleny Abakanowicz).

Wystawa zorganizowana we współpracy z Fundacją Marty Magdaleny Abakanowicz i Jana Kosmowskiego.
Wystawa, prezentowana wcześniej przez Galerię Sztuki Katarzyny Napiórkowskiej w Brukseli, została oficjalnie włączona do programu Festiwalu New European Bauhaus 2026 w Brukseli oraz do programu Urodzin Starówki w Warszawie.

fot. archiwum Fundacji Marty Magdaleny Abakanowicz Kosmowskiej i Jana Kosmowskiego

INFORMACJE PRAKTYCZNE

Magdalena Abakanowicz
Arbor znaczy drzewo

Galeria Sztuki Katarzyny Napiórkowskiej
Rynek Starego Miasta 19/21/21a, Warszawa

15 czerwca -30 lipca 2026
czynne poniedziałek-piątek 12.00-18.00

Model arborealny- do 22 lipca 2026

Specjalne wydarzenia podczas 73. Urodzin Starówki:

Godziny otwarcia:
Piątek, 17 lipca 2026 r. w godz. 12:00 – 20:00
Sobota, 18 lipca 2026 r. w godz. 12:00 – 20:00

Oprowadzanie kuratorskie (sobota, 18 lipca):
17:00 – w języku polskim
18:00 – w języku angielskim
19:00 – w języku francuskim

Wykład:
Miasto jak żywy organizm. Nowy Europejski Bauhaus, architektura arborealna i dziedzictwo Abakanowicz- dr Justyna Napiorkowska
18 lipca 2026 o godzinie 15.00

Magdalena Abakanowicz
Arbor znaczy drzewo

Galeria Sztuki Katarzyny Napiórkowskiej
Rynek Starego Miasta 19/21/21a, Warszawa

15 czerwca -30 lipca 2026
czynne poniedziałek-piątek 12.00-18.00

Model arborealny- do 22 lipca 2026

Specjalne wydarzenia podczas 73. Urodzin Starówki:

Godziny otwarcia:
Piątek, 17 lipca 2026 r. w godz. 12:00 – 20:00
Sobota, 18 lipca 2026 r. w godz. 12:00 – 20:00

Oprowadzanie kuratorskie (sobota, 18 lipca):
17:00 – w języku polskim
18:00 – w języku angielskim
19:00 – w języku francuskim

Wykład:
Miasto jak żywy organizm. Nowy Europejski Bauhaus, architektura arborealna i dziedzictwo Abakanowicz- dr Justyna Napiorkowska
18 lipca 2026 o godzinie 15.00